Wolontariat szkolny

Szkoła to często pierwsze miejsce, w którym młodzi ludzie przekonują się, że ich działanie ma znaczenie. Dobrze prowadzony wolontariat szkolny uczy sprawczości, współpracy i wrażliwości na potrzeby innych – a przy okazji zmienia szkołę i najbliższą okolicę. Zebraliśmy tu wskazówki, przepisy, pomysły i wsparcie, które oferuje Bydgoszcz.

Jak założyć szkolne koło wolontariatu – krok po kroku

1. Zbierzcie zespół opiekunów. Jeden nauczyciel szybko się wypala. Lepiej sprawdza się kilkuosobowy zespół z koordynatorem – np. osobny opiekun dla młodszych i starszych klas. Ustalcie z dyrekcją, ile czasu na to macie.
2. Ustalcie zasady. Statut szkoły określa, jak w szkole organizowany jest wolontariat. Warto przygotować krótki regulamin koła: kto może dołączyć, jak się zapisać, jak liczycie zaangażowanie i kto wydaje zaświadczenia.
3. Zaproście samorząd uczniowski. Samorząd w porozumieniu z dyrektorem może prowadzić działania wolontariackie i wyłonić ze swojego składu radę wolontariatu. To dobry sposób, żeby wolontariat był naprawdę uczniowski.
4. Sprawdźcie potrzeby i zróbcie plan z uczniami. Porozmawiajcie z uczniami o tym, co ich interesuje. Odwiedźcie bibliotekę, dom pomocy społecznej, świetlicę czy schronisko w okolicy i zapytajcie, czego potrzebują. Plan pracy przygotowany razem z młodzieżą działa lepiej niż narzucony.
5. Znajdźcie stałego partnera. Stała współpraca z jedną organizacją lub instytucją daje więcej niż jednorazowe zbiórki. Oferty znajdziecie w wyszukiwarce Bydgoskiego Wolontariatu.
6. Zadbajcie o formalności i bezpieczeństwo. Porozumienie, zgoda rodziców, informacja o zasadach bezpieczeństwa i karta czasu pracy – wzory są niżej na tej stronie.
7. Podsumowujcie i doceniajcie. Po każdej akcji porozmawiajcie, co się udało, a co zmienić. Na koniec roku pokażcie efekty całej szkole, podziękujcie wolontariuszom i zgłoście najaktywniejszych do konkursu Bydgoski Wolontariusz Roku.

Świadectwo, punkty i przepisy

• Samorząd uczniowski w porozumieniu z dyrektorem szkoły może podejmować działania z zakresu wolontariatu i wyłonić ze swojego składu radę wolontariatu (art. 85 ust. 6 i 7 ustawy – Prawo oświatowe).
• Statut szkoły określa sposób organizacji i realizacji działań w zakresie wolontariatu. Szkoła może też przyjąć osobny regulamin aktywności społecznej uczniów.
• Wpis na świadectwie. Aktywność społeczna ucznia, w tym w formie wolontariatu, może zostać wpisana na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej jako osiągnięcie.
• 3 punkty w rekrutacji do szkoły ponadpodstawowej przysługują za ten wpis. Kryteria ustala szkoła – działania powinny być organizowane przy udziale szkoły, za zgodą dyrektora i dostępne dla wszystkich uczniów na równych zasadach. Warto liczyć zaangażowanie z całej szkoły podstawowej, a nie tylko z ósmej klasy (stanowisko Ministerstwa Edukacji, PDF).
• Zaświadczenie. Za działania w szkolnym kole wolontariatu zaświadczenie wydaje szkoła (dyrektor), a za wolontariat w organizacji lub instytucji – ta organizacja. Pobierz wzór zaświadczenia.

Pomysły na działania

Dokumenty i bezpieczeństwo

• Porozumienie wolontariackie dla osoby 13–17 lat – ze zgodą rodzica lub opiekuna.
• Zgoda rodzica na udział w jednorazowej akcji.
• Karta czasu pracy wolontariusza – sprawdzi się jako dzienniczek koła. Drukowane dzienniczki wolontariusza odbierzesz w sekretariacie BCOPW (pokój nr 1).
• Informacja o ryzyku i zasadach bezpieczeństwa.
• Kodeks etyczny wolontariusza – dobry punkt wyjścia do rozmowy z uczniami.

Wsparcie w Bydgoszczy

• Dzienniczki wolontariusza dla szkolnych kół wolontariatu – do odebrania w sekretariacie BCOPW, ul. Gdańska 5, pokój nr 1.
• Konsultacje w Biurze Aktywności Społecznej – pomożemy przy porozumieniu, znalezieniu partnera i odpowiemy na pytania o organizację wolontariatu w szkole.
• Szkolenia i spotkania w BCOPW (ul. Gdańska 5) dla opiekunów wolontariatu – zapytaj o aktualne terminy lub śledź aktualności.
• Minigranty na inicjatywy wolontariackie – wsparcie na własne pomysły młodzieży. Nabór 2026 jest zakończony; o kolejnej edycji poinformujemy na stronie.
• Centrum Wolontariatu „Gawędy 5” – miejsce spotkań, doradztwa i warsztatów dla młodych wolontariuszy.
• Bydgoski Wolontariusz Roku – sposób, żeby docenić zaangażowanie uczniów i opiekunów.

Dla uczniów i rodziców

• Zapytaj w szkole o koło wolontariatu lub radę wolontariatu w samorządzie uczniowskim.
• Szukasz czegoś poza szkołą? Przejrzyj oferty wolontariatu i sprawdź minimalny wiek w ogłoszeniu.
• Osoba niepełnoletnia potrzebuje zgody rodzica lub opiekuna. Za dziecko poniżej 13 lat porozumienie zawiera rodzic.
• Zapisuj godziny i działania – przydadzą się przy zaświadczeniu, wpisie na świadectwie i w CV.
• Więcej informacji: Chcę zostać wolontariuszem.

Kontakt

Biuro Aktywności Społecznej Urzędu Miasta Bydgoszczy, ul. Gdańska 5
tel. 52 58 59 273, e-mail: wolontariat@um.bydgoszcz.pl

Napisz do nasBaza wiedzy

Warto przeczytać

• Wolontariat w szkole zgodnie z prawem – vademecum – formy wolontariatu szkolnego, przepisy i ubezpieczenie; dla dyrekcji, opiekunów, uczniów i rodziców (PDF, 5,6 MB).
• Nabierz wprawy w prawie – poradnik o prawnych aspektach wolontariatu (PDF).
• Co powinniśmy wiedzieć o wolontariacie, a boimy się zapytać – broszura, edycja 3 (PDF).
• Biblioteka Korpusu Solidarności – więcej publikacji o wolontariacie.